Weblogs door Roy Kleijwegt

Dat jullie op deze site met overgrote meerderheid geen voorstander zijn van de kilometerheffing is bekend. Niet merkwaardig: een systeem dat het gebruik van de auto duurder maakt is natuurlijk niet bedacht om het mensen die autorijden leuk vinden (de gemiddelde AutoWeek.nl-bezoeker) naar de zin te maken. Tot op heden leiden de protesten tot niets. Er zijn drie zeer grote lobbygroepen op autogebied in Nederland en nog een handvol kleinere. De grote jongens zijn Bovag/RAI, de ANWB en de Telegraaf. Zijn deze partijen alledrie tegen, dan kan je als kabinet je borst natmaken en ben je eigenlijk bij voorbaat kansloos. Laten we ze even doornemen.

 

Bovag en RAI Vereniging zijn zowaar voorstanders van het systeem omdat in ruil de BPM verdwijnt: iets waar beide partijen al decennia  van dromen. (De CO2-taks vervangt de BPM in dit plan overigens niet, dat is een veelgemaakte fout in discussies, ik zal daar later nog een keer een weblog over schrijven.) Zo krijgt de Nederlandse autobranche minder last van de groeiende grijze import en bovendien kunnen importeurs en dealers hun eigen marges wat opschroeven. Daarbij komt dat huidige Eurlings-plan zeer zuinige, en daarmee in praktijk nieuwe, auto’s zwaar beloont. Dus meer nieuwverkoop, ook goed voor de branche. RAI en Bovag beseffen echter maar al te goed dat ze hier hun vingers niet aan moeten branden. Ze protesteren dus niet tegen het plan, maar zullen ook zeker niet actief gaan lobbyen voor de km-prijs, omdat dat slecht voor hun imago kan zijn. In hoekje wachten ze af.

 

Dan de Telegraaf. Hier zijn we snel mee klaar: onder leiding van hun bezielende hoofdredacteur Paradijs heeft de krant de oorlog verklaard aan de kilometerbeprijzing.

Dan de ANWB. Nu wordt het interessant. De Bond was in het begin simpelweg voor. Het plan van oud ANWB-topman Nouwen is volledig door Eurlings overgenomen, dus geen vuiltje aan de lucht. Aan alle eisen van de ANWB is immers voldaan. Alleen sinds het plan bekend is geworden, schreeuwen de ANWB-leden moord en brand. De Wielrijdersbond is daarom erg voorzichtig geworden. Ze spelen een beetje het spel mee. Zo worden er steeds ’nieuwe’ voorwaarden gesteld waar allang aan is voldaan. Op die manier scoort de Bond steeds een ’overwinning’ in het debat. (Het CDA doet als regeringspartij overigens steeds hetzelfde in de Tweede Kamer.) Onlangs was er weer gespeelde verontwaardiging over de verhoging van de MRB. Deze verhoging is onderdeel van de switch van BPM naar KM-heffing en al jaren bekend, ook bij de ANWB. Alleen niet bij de leden natuurlijk, dus die gaan klagen. En dus weer een boze ANWB in de krant over iets wat ze al jaren weten. PR-technisch is het slim (zoals geldt voor al het PR-beleid van de ANWB, in Nederland behoort men tot de top) maar wel hypocriet. Maar het is duidelijk dat de Bond nattigheid voelt. Ze waren oorspronkelijk voorstander, maar stel nu dat het plan toch faalt. Dan kan het maar beter lijken dat dat kwam door hun kritische houding. Ze spelen het spel tactisch briljant.

 

Tot voor kort waren er evengoed nog weinig redenen waarom de KM-heffing er niet zou komen. De coalitiepartijen zijn gewoon voor en in de Kamer veegde Eurlings de vloer aan met de oppositie in het eerste debat. Tot dit weekend. De Telegraaf (wie anders) laat anonieme hoge ambtenaren van V&W aan het woord die zware kritiek leveren op Eurlings. Hij zou doof zijn voor kritiek en geen oog hebben voor de gevaren. Ook wordt de automobilist ’rechtenloos’ gemaakt. Ambtenaren die zich zo hard tegen hun minister keren is niet niks. Uiteraard is de oppositie slim genoeg deze bal binnen te koppen en dus krijgen we een spoeddebat. Dit kan zomaar D-Day worden. Als de ANWB naar aanleiding van dit debat besluit hun steun terug te trekken dat wordt invoering zeer wankel, omdat Eurlings meerdere malen heeft benadrukt dat maatschappelijk steun een vereiste is. Maar Eurlings is niet voor niets een politiek talent. Als hij ook dit debat als winnaar verlaat staat hij sterker dan ooit. Enkel het vallen van het kabinet (gemeenteraadsverkiezingen iemand?) kan dan nog roet in het eten gooien. Vindt Eurlings in dat geval waarschijnlijk niet zo erg , in een volgend CDA-kabinet krijgt hij toch een andere post.

 

Nou ze zijn eruit. Het heeft even geduurd en het leek een tijdje alsof ook Eurlings het niet zou gaan redden maar de plannen voor de kilometerheffing zijn (vooralsnog) definitief. Mocht het kabinet binnen korte tijd vallen, dan wordt het ongetwijfeld een inzet in de verkiezingen. In dat geval kunnen de regeringspartijen hun borst natmaken, want de oppositie slijpt de messen.

Maar weten jullie wat het ergste is? Dat de kilometerheffing in principe goed nieuws is voor automobilisten. In principe, ja. De werkgevers zijn niet voor niets voorstanders. Zij betalen liever een euro per kilometer in de spits voor een vrachtwagen die doorrijdt, dan het uurloon van een chauffeur die 2 uur stilstaat op de A2. Dat kost ze namelijk veel meer. En dan hebben we het nog niet eens over de vrachtwagen die twee uur nutteloos is. Vertegenwoordigers in leaseauto’s, daar geldt hetzelfde voor. Dat ze nu misschien twee klanten extra kunnen bezoeken vanwege het verdwijnen van files, daar weegt voor hun baas die (bijvoorbeeld) vijftien euro aan kilometerheffing per dag natuurlijk ruimschoots tegenop. Dit zijn ook de mensen die de bulk gaan betalen. En dat doen ze met liefde, alles beter dan in de file staan. Die file moet als het goed is verdwijnen, omdat de particulier wel weigert dagelijks dit soort bedragen neer te tellen. Die gaat met de trein, verhuist dichter naar zijn werk of rijdt buiten de spits.

Ondertussen worden de BPM en de MRB afgebouwd en verdwijnen volledig in 2018, zo belooft men. De huidige CO2-taks is overigens geen alternatief voor de BPM, zoals veel mensen zeggen, het is slechts een tijdelijke grondslag. Volgens de huidige plannen moet ook die CO2-taks helemaal verdwenen zijn in 2018. Goed nieuws voor autoliefhebbers, want een (tweede, of derde) auto bezitten waar je weinig mee rijdt, wordt stukken goedkoper. Geen BPM meer, dus alle Z4’s MX5’en, Lotussen, 911’s en Ferrari’s worden stukken goedkoper in aanschaf. Ook tweedehands natuurlijk. Je kunt ze uit heel Europa gaan halen zonder vervelende BPM-heffing bij import. Daarna ook geen MRB meer, dus goedkoper om te bezitten.

 

Nog een voordeel: alle opbrengsten van de kilometerheffing gaan naar een infrastructuurfonds. Dat betekent dat al het geld dat de automobilist betaalt, ook weer wordt uitgegeven aan mobiliteit. Nieuwe wegen, bruggen, treinverbindingen (Ook prima, hoe meer mensen in de trein, hoe rustiger op de weg, zeg ik altijd) enzovoort. Met de huidige BPM en MRB is dat wel anders. We betalen flink, maar zien maar een gedeelte terug in de vorm van asfalt. Probleemwij... ik bedoel prachtwijken kregen bijvoorbeeld het extra geld dat de slurptaks opbracht bij invoering. Maar straks gaat al ons geld alleen maar naar asfalt en spoor. Prima toch?

Leuke dingen dus. Waarom zijn ’wij automobilisten’ dan toch negatief? Gedeeltelijk omdat de voordelen niet goed worden uitgelegd. Maar belangrijker: we vertrouwen de overheid niet. Die belooft nu zwart op wit dat de BPM in 2018 weg is, maar wij geloven het niet. De overheid belooft dat de GPS-kastjes niet worden gebruikt om ons te volgen of onze snelheid te meten (iets waar ik het al eerder over heb gehad) maar wij geloven het niet. Je kan deze mensen afdoen als alu-hoedjes, om die Geenstijl-term te gebruiken, maar er is meer aan de hand. Onze overheid heeft het er wat mij betreft zelf naar gemaakt. Het kwartje van Kok wilde men terug, van uitstel kwam afstel, en ook nog een rare redenering met bevriezing van accijzen zodat we het volgens de overheid ’stiekem al terug hebben’. Als dat al zo is, is dat een domme manier, want zo kweek je alleen maar wantrouwen. De BPM zelf was jarenlang bedoeld als ’milieumaatregel’, maar door de ruzie tussen Eurlings en Bos is eens te meer duidelijk geworden dat het niets anders is en was dan een heerlijk oneindige INKOMSTENBRON. Wij wisten dat natuurlijk allang, maar officieel heeft de overheid het altijd ontkend. Ik herinner me nog een quote van Peijs die riep dat de BPM er was om "het asfalt te repareren dat alle zware SUV’s kapot rijden". Hoe verzin je het. Volgens mij overigens ook de reden dat men auto’s niet gewoon begrenst, dat kost Bos een kapitaal aan flitsinkomsten. Als het men om verkeersveiligheid gaat, moet met de targets afschaffen (geef de korpsen dan een minimaal aantal te controleren auto’s in plaats een minimaal te innen boetebedrag op) en boete-inkomsten niet begroten. Lafbekken zijn het. In ieder geval heeft de overheid het wantrouwen aan zichzelf te danken.

Maar goed, ondertussen kan ik als AW-belastingman niets anders doen dan in nieuwsberichten de feiten opschrijven zoals ze zijn. En tot het tegendeel is bewezen, is het een feit dat de BPM en MRB in 2018 helemaal zijn afgeschaft. Iedereen: hiep hiep...hoera?

 

PS: ik lees in de reacties dat veel mensen vinden dat de accijnzen gewoon omhoog moeten omdat dat een versimpelde manier is om mensen uit de auto te krijgen. Los van de grensproblematiek die je dan krijgt, werkt dat niet omdat de overheid de kilometerprijs plaats- en tijdafhankelijk wil maken. Dus veel betalen in de spits op de ring van Amsterdam, weinig betalen op zondagochtend in Noord-Groningen. Met een accijnsverhoging is dat verschil onmogelijk.