Hummer tegen Prius: de leugen regeert

Op 3 maart bracht “consumentenwaakhond” TROS-Radar sensationeel nieuws met een vernietigend “rapport” over de Prius. Zelden heb ik zo’n misleidende, eenzijdige en gemanipuleerde voorstelling van zaken gezien. Radar deed wat ritjes met een Prius en liet de Amerikaanse marktonderzoeker Art Spinella zijn fabeltje herhalen, dat ”een Hummer beter is voor het milieu dan een Prius” - zonder enige andere deskundige van bijvoorbeeld TNO te vragen of dat klopt. Ouwe koek, zie Cornelis Kit’s blog SUV schoner dan hybride?. Radar negeerde de informatie van Toyota en de brede kritiek op Spinella’s methodiek en rekenwerk. Even googlen levert op dat Spinella’s visie zeer omstreden is. Consumenten-programma’s en onderzoekjournalisten worden geacht objectief te zijn, hoor en wederhoor toe te passen en nooit op één deskundige af te gaan. VARA’s Radio Kassa had eerder al dezelfde fout gemaakt. Radar heeft blijkbaar meer verstand van verzekeringen dan van auto’s… Beroepshalve weet ik meer van auto’s en milieuprestatievergelijkingen. Nieuwsgierig ben ik meteen Spinella’s rapport gaan lezen: 458 internetpagina’s met duizenden getallen, na drie dagen was ik erdoor, dizzy. Eerste indruk: een schat aan informatie, vernietigender voor Detroit dan voor Toyota, en interessante munitie voor autohaters. Helaas ook: een ondoorzichtige brij van gegevens, en onnavolgbare interpretaties op basis van speculatieve rekensommetjes, voor leken - zoals consumenten en journalisten - totaal onbegrijpelijk. Wie alleen zijn conclusies of eindcijfers gebruikt gaat de mist in. Aan Radar heb je dan niks. 
   Op 7 maart kwam dat in De Leugen Regeert; helaas werd “de leugen” niet goed belicht. Die regeert intussen door; veel mensen zijn in verwarring gebracht. Wat deed Radar dan fout?
Door de Prius te laten racen tegen een snellere Toyota Auris [uit een ander segment] krijg je geen representatieve praktijktest. Niemand koopt een Prius voor de topsnelheid. Het recente lezersonderzoek van Autoweek toont daarentegen aan dat de Prius in de praktijk juist top-scoort op techniek en probleemloos gebruik. Werd niet vermeld. Radar betichtte Toyota van regelrecht bedrog met hun “testverbruik” van 1 op 15; dat bewijst dat Radar niet kan rijden. Autotests bewijzen dat het praktijkverbruik meestal flink hoger is dan de EU-testcyclus – zie de Honda Civic diesel met 1 op 12,1 vergeleken met 1 op 19,2 in EU-test. Radar liet Ton Roks van Autovisie als deskundige commentaar geven; die uitgesproken milieuscepticus is niet objectief. Wat Spinella over de (korte) levensduur van Prius-banden vertelde is eenvoudig te weerleggen. Markant feit: één Hummer-band weegt meer dan 4 Prius-bandjes! Cornelis Kit en ik lijken overigens de enigen die het hele rapport gelezen hebben. De hype van Spinella is intussen wel door Jan en Alleman overgenomen als was het een wetenschappelijk bewezen feit van het kaliber maan-draait-om-aarde. Man bijt hond, zo noem ík het. Na lezing van het rapport snap ik hoe de fabel van de Hummer en de Prius in de wereld gekomen is.
    Ik bewonder Spinella’s poging om het energiegebruik van alle in de VS in 2005 verkochte auto’s te berekenen (d.w.z. voorspellen) over de hele levensduur, als “maatschappelijke energiekosten” in dollars per mijl. Nog nooit is het enig onderzoekinstituut gelukt de “externe kosten” (d.w.z. de onbetaalde kosten van energie/milieu/ongevallen) per autotype objectief vast te stellen. Dat betreft alle (keten)effecten van wieg tot graf, ofwel “cradle to cradle”. Iets dergelijks doet de PvdD met koeien: zie mijn Tunnelvlees. De hamvraag daarbij is: wat tel je mee?! Spinella telt alles mee: hoe ver werknemers van de autofabriek wonen, hoe lang ze douchen na het werk, allerlei overheadkosten, en een groot deel van de energie van de staal-, mijnbouw- en raffinagesector. Hoe hij aan die gegevens komt is een raadsel. Hoeveel woon-werk-energie verbruiken Ferrari-ingenieurs? Dat interesseert Ferrari geen bal, weten ze niet eens. Spinella blijkbaar wel, meestal per model gespecificeerd. Kritiekpunt is dus: de gebruikte gegevens zijn onduidelijk, niet objectief meetbaar of voor andere onderzoekers kenbaar. Veel gegevens zijn gewoon bedrijfsgeheim of een willekeurige aanname zonder peer review (door andere deskundigen getoetst). Verder rekent Spinella alles om naar dollars/mijl; daardoor worden de input en weegfactoren oncontroleerbaar in eenheden als joules, liters brandstof of CO2. Zijn aannames zijn vaak uiterst betwistbaar. Hij baseert zijn voorspelling voor de toekomstige energiekosten [tot 2040!] namelijk op statistische gegevens over dezelfde of vergelijkbare autotypen. Dat is nattevingerwerk. Verwachte levensduur en kilometrages bepalen de uitkomst. Die correleert hij direct aan technische ingewikkeldheid: hoe meer elektronica in een auto, hoe korter die meegaat, hoe meer reparaties en garage-energie nodig zijn en hoe meer energie de sloopfase kost. Zo neemt hij voor “de Hummer” (meestal bedoelt hij de H3) de H1 als uitgangspunt. Die gaat volgens hem gemiddeld 35 jaar en 550.000 km mee; zo worden de hoge produktie/onderhoudskosten over veel km uitgesmeerd. Impliciete aanname is blijkbaar dat benzine tot 2040 nog steeds goedkoop is. Voor de Prius 2 neemt hij het (semi-experimentele) type 1 als uitgangspunt, in de VS vooral boodschappenauto met veel korte ritten. Voor de Prius 2 neemt hij daardoor 12 jaar en 170.000 km aan. Verder gaat hij bij alle hybrides uit van extreem hoge productie-energiekosten en reparaties. Zelfs sloop en schadeherstel zijn duurder dan bij allerlei sportauto’s, waarvan vaststaat dat die veel brokken maken en gruwelijk duur om te repareren zijn en meestal jong sneuvelen. De aanname dat een Prius vaak reparatie en nieuwe accu’s nodig heeft en moeilijk te repareren is, heb ik een bevriende Toyota-dealer met een paar honderd Prius-klanten voorgelegd. Ondanks veel klokjes-rond is er nog nooit een accu vervangen; de Prius 2 vraagt minder reparaties dan gewone auto’s. Toyota geeft 8 jaar garantie op de techniek! Schades komen minder voor: wie Prius rijdt scheurt niet. Vreemd dat Spinella beruchte wegenwachtklanten als Maserati en Range Rover beter laat scoren dan de Prius 2, die in de Autoweek Tevredenheids Trofee 2007 qua betrouwbaarheid top is. Moderne auto’s raken al van een kleine tik total loss zonder dat motor/aandrijving geraakt zijn. Toch rekent hij voor de Prius 900% hogere reparatie-energie, want “hybride-onderdelen vergen enorm veel energie”. Vreemd, want de wereld zit vol elektromotoren, accu’s en elektronica, zoals in miljarden mobieltjes. Een Prius recyclen kost volgens Spinella meer energie dan een Audi A8 of BMW X5 met 4WD-techniek of een Ferrari [ongespecificeerd]. Hybrides straft hij extra omdat ze uit bijzondere onderdelen bestaan die “niet bruikbaar in andere auto’s” zijn. Maar dat geldt intussen voor alle moderne auto’s, die steeds specifieker qua motorisering en carrosserie worden, zelfs de Hummer. De technische ontwikkeling daarvan betaalde US Army, die rekent hij niet mee. R&D voor de Prius 1 en 2 mag je m.i. uitsmeren over alle hybride-generaties die nog komen en dus niet alleen aan type 2 toerekenen. De transportenergie van grondstoffen en (half)producten telt bij hem extreem zwaar, maar hij vergeet dat toe te passen op de Amerikaanse SUVs die Europa importeert. Elke auto gebruikt jaarlijks zijn gewicht in benzine. Ook olie komt van ver, daar worden oorlogen om gevoerd; de energie voor de Golf- en Irak-oorlog [die Amerika zonder olieverslaving nooit begonnen zou zijn] zou in Spinella’s opzet ook moeten meetellen in het brandstofverbruik van al die dikke SUVs! Fundamenteel bezwaar heb ik tegen het feit dat hij consumentengedrag en gebruikspraktijken uit de VS direct vertaalt in objectieve technische voertuigeigenschappen, die dan ook in Europa gelden. Zijn grootste fout is het hanteren van absolute getallen waar grote bandbreedtes geboden zijn – zoals de echte wetenschappers in IPCC doen voor de zeespiegelrijzing. Maar Spinella lijkt geen onzekerheden te kennen.
Toch mag Detroit niet vrolijk worden van de kern van zijn rapport: auto’s verspillen enorm veel energie en grote auto’s leggen een veel groter beslag op energie en milieu dan kleine simpele auto’s. Modellen die lang ongewijzigd in productie blijven zijn het beste voor het milieu. Spinella zou de Eend en de (oer)Mini dus heel goede scores geven, net als de Kever!
Radar heeft grove fouten gemaakt door geen echt feitenonderzoek te doen. Bovendien is de Amerikaanse automarkt niet te vergelijken met de Nederlandse. Garages en onderhoud staan er op bedroevend laag peil, sloperijen werken primitief [geen STIBA-systeem], de auto wordt er bij gebrek aan goed OV voor elke scheet gebruikt (zoals een brommer bij onze 16-jarigen) en de brandstof kost(te) er bijna niks. Kortom: de auto in de VS lijkt in niets op die in Europa.
Meer weten? Google: radar – CMW dust to dust – Hummer – Prius.